19-02-2021

Beperk de te betalen inkomstenbelasting na overlijden

Dat nabestaanden erfbelasting moeten betalen over het vermogen dat door iemand wordt nagelaten, weten de meeste mensen wel. Maar wist je dat je in sommige gevallen ook inkomstenbelasting verschuldigd bent? De huwelijkse voorwaarden zijn hierbij van groot belang en bepalen in belangrijke mate hoeveel inkomstenbelasting verschuldigd is na overlijden.

Aanmerkelijk belanghouder

Je bent aanmerkelijk belanghouder (AB-houder) indien je tenminste 5% van het geplaatste aandelenkapitaal van een BV bezit. Bij verkoop van de aandelen is 26,9% inkomstenbelasting (AB-heffing) verschuldigd over de waarde van de aandelen, voor zover die de verkrijgingsprijs overstijgt.

De wet inkomstenbelasting ziet het overlijden van een AB-houder als een fictieve verkoop van de aandelen. De aandelen gaan immers over naar de erfgenamen. Stel je hebt in het verleden voor € 10.000 aandelen gekocht. De waarde economisch verkeer van de aandelen is op het moment van overlijden € 1.010.000. Over € 1.010.000 – € 10.000 = € 1.000.000 dient inkomstenbelasting te worden betaald. Dit komt neer op een heffing € 269.000.

Voor zover sprake is van een actieve onderneming in de BV kan de inkomstenbelastingclaim meestal worden doorgeschoven.

Huwelijkse voorwaarden

De huwelijkse voorwaarden bepalen over welke aandelen bij overlijden inkomstenbelasting is verschuldigd. Een aanpassing van de huwelijkse voorwaarden kan ervoor zorgen dat (een gedeelte van) de belastingclaim pas bij het overlijden van de langstlevende echtgenoot dient te worden betaald.

Finaal verrekenbeding

Veel ondernemers hebben huwelijkse voorwaarden met een finaal of periodiek verrekenbeding. Tijdens het huwelijk wordt het vermogen van partners hierdoor niet gemeenschappelijk. Dit is vooral van belang met het oog op het buiten de deur houden van schuldeisers van de BV.

Indien de AB-houder van het hiervoor genoemde rekenvoorbeeld komt te overlijden, is over alle aandelen inkomstenbelasting verschuldigd. De aandelen behoren volledig tot de nalatenschap. De partner heeft uit hoofde van het finaal verrekenbeding een vordering op de nalatenschap ter hoogte van de helft van de waarde van de aandelen (€505.000). Maar er is toch over alle aandelen inkomstenbelasting verschuldigd. Dit kan zeer vervelend uitpakken indien niet voldoende liquide middelen aanwezig zijn om de inkomstenbelasting te betalen.

Van finaal verrekenbeding naar gemeenschap van goederen

In sommige gevallen is het daarom verstandig de huwelijkse voorwaarden te wijzigen en te kiezen voor een gemeenschap van goederen. Zeker als de onderneming inmiddels is verkocht en in de BV vooral liquide middelen zitten. De huwelijkse voorwaarden zijn dan van minder groot belang met het oog op de schuldeisers van de BV.

Indien sprake is van een gemeenschap van goederen zijn alle goederen gemeenschappelijk, dus ook de aandelen. 50% van de aandelen is van de ene partner, 50% van de andere partner. Op het moment dat één van de partners komt te overlijden dient dus over de helft van de aandelen inkomstenbelasting te worden betaald.

In het voorbeeld is over €500.000 inkomstenbelasting verschuldigd. Dit resulteert in een heffing van €134.500 op het moment dat de eerste echtgenoot komt te overlijden. Over de andere helft van de aandelen is inkomstenbelasting verschuldigd op het moment dat de andere echtgenoot komt te overlijden.

Van gemeenschap van goederen naar finaal verrekenbeding

De omgekeerde situatie kan zich echter ook voordoen. De gemeenschap van goederen zou in het zicht van het overlijden van de AB-houder omgezet kunnen worden naar huwelijkse voorwaarden met een finaal verrekenbeding. In de huwelijkse voorwaarden kunnen alle aandelen worden toebedeeld aan de partner van de AB-houder. Op het moment dat de ex-AB-houder komt te overlijden bestaat diens nalatenschap niet uit de aandelen en is dus geen inkomstenbelasting verschuldigd. Op het moment dat de langstlevende echtgenoot komt te overlijden is dan over alle aandelen in één keer inkomstenbelasting verschuldigd.

 

Zorgen jouw huwelijkse voorwaarden voor de meest gunstige situatie bij jouw overlijden of het overlijden van je partner? Wij kijken en denken graag met je mee.